Betel jest używany od co najmniej 4000 lat

31 lipca 2025, 12:24

Betel to po kofeinie, alkoholu i nikotynie najbardziej popularna używka na świecie. Jest używany od dawna i głęboko zakorzeniony w kulturze Azji. Chociaż żucie betelu wiąże się z zabarwieniem zębów, brak takie zabarwienia nie oznacza, że człowiek betelu nie żuł. Dlatego też stwierdzenie jego użycia w przeszłości wymaga specjalistycznych badań. Taki, jakich podjęli się naukowcy z Tajlandii, Australii i USA.



Jedna bezsenna noc zmienia nasze geny

23 lipca 2015, 10:57

Szwedzcy naukowcy z Uniwersytetu w Uppsali i Karolinska Insitutet odkryli, że już po jednej bezsennej nocy dochodzi do zmian w genach kontrolujących zegar biologiczny komórek. Na potrzeby badań skorzystano z pomocy 15 zdrowych mężczyzn o prawidłowej wadze


Sepsa to nie monolit. Zindywidualizowane leczenie może dać lepsze rezultaty

20 maja 2019, 11:51

Istnieją 4 podtypy sepsy, które wymagają różnych podejść terapeutycznych.


Hybrydy plug-in emitują znacznie więcej, niż wynika to z założeń i testów laboratoryjnych

5 maja 2021, 09:55

Podczas rzeczywistego użytkowania hybrydy plug-in zużywają więcej paliw kopalnych i emitują do atmosfery więcej dwutlenku węgla niż wynika to z badań laboratoryjnych. Częściowo dzieje się tak dlatego, że kierowcy nie wykorzystują napędu elektrycznego tak często, jakby mogli – wynika z badań niemieckich naukowców. Aby zaradzić temu problemowi uczeni proponują wprowadzenie przepisów, które zachęcą właścicieli hybryd do częstszego ich ładowania.


Ponad połowa największych światowych jezior i zbiorników traci wodę

23 maja 2023, 10:33

Ponad połowa największych jezior na świecie traci wodę, wynika z badań przeprowadzonych przez międzynarodowy zespół naukowy z USA, Francji i Arabii Saudyjskiej. Przyczynami tego stanu rzeczy są głównie globalne ocieplenie oraz niezrównoważona konsumpcja przez człowieka. Jednak, jak zauważają autorzy badań, dzięki opracowanej przez nich nowej metodzie szacunku zasobów wody, trendów oraz przyczyn jej ubywania, można dostarczyć osobom odpowiedzialnym za zarządzanie informacji, pozwalającymi na lepszą ochronę krytycznych źródeł wody.


Nauka ma coraz większy problem z AI. Gwałtowny wzrost fałszywych cytowań w artykułach naukowych

12 maja 2026, 15:11

W ostatnich latach w Polsce miało miejsce kilka spektakularnych przypadków opublikowania artykułów czy książek wzbogaconych przypisami do nieistniejących źródeł naukowych. Jasnym było, że źródła te zostały zmyślone przez wielkie modele językowe. Gdy nieistniejące prace są cytowane przez dziennikarzy i pisarzy, jest to niepokojący sygnał. Gorzej, gdy takie rzeczy zdarzają się w recenzowanych artykułach naukowych. To oznacza, że mamy problem. I jest on coraz bardziej poważny.


Gingko biloba© Andreas

Miłorząb japoński: co za dużo, to niezdrowo

4 marca 2008, 08:25

Dobrze znamy stare przysłowie mówiące, że "co za dużo, to niezdrowo". Najnowsze badania dowodzą, że prawda ta sprawdza się także w odniesieniu do przyjmowania miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba). Okazuje się bowiem, że zioło to, przyjmowane przez miliony ludzi na całym świecie m.in. w nadziei poprawienia ich zdolności umysłowych oraz jako afrodyzjak, może również szkodzić, gdy jest przyjmowane nierozważnie.


Bezludny tropikalny raj jednym z najbardziej zanieczyszczonych miejsc na Ziemi

16 maja 2017, 10:40

Plaże bezludnej, jednej z najbardziej oddalonych od siedzib ludzkich wyspy, są jednymi z najbardziej zanieczyszczonych plastikiem miejsc na Ziemi. Z badań opublikowanych na łamach PNAS (Proceedings of the National Academy of Sciences) dowiadujemy się, że na plażach niewielkiej Henderson Island znajduje się około 37,7 miliona plastikowych odpadków


Nowy obiecujący cel terapeutyczny przeciwko HIV

24 kwietnia 2020, 10:53

Nowe badania nad HIV ujawniły istnienie obiecującego celu dla leków zwalczających patogen. Z artykułu opublikowanego na łamach Science dowiadujemy się, że informacja genetyczna wirusa może być odczytywana przez komórkę na dwa różne sposoby. W wyniku tego komórka tworzy dwa rodzaje RNA, a naukowcy wiedzą, co odpowiada za utrzymanie równowagi między nimi.


Antybiotyki zwiększają ryzyko rozwoju raka jelita grubego

6 września 2021, 11:25

Po przebadaniu 40 000 przypadków raka jelita grubego naukowcy doszli do wniosku, że istnieje oczywisty związek pomiędzy przyjmowaniem antybiotyków a rozwojem tej choroby w ciągu 5–10 lat. Autorzy badań, uczeni z Uniwersytetu w Umeå w Szwecji, przypuszczają, że przyczyną zwiększenia ryzyka nowotworu jest wpływ antybiotyków na mikrobiom jelit.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk